خۆڵەمێشی سۆدە ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت لە زۆرێک لە پیشەسازییەکاندا، پیشەسازی شووشە نزیکەی ٦٠%ی بەکارهێنانی جیهانی پێکدەهێنێت.
شووشەی وەرەقە گەورەترین بەشی بازاڕی شووشەیە، شووشەی دەفریش دووەم گەورەترین بەشی بازاڕی شووشەیە (شێوەی ١). شووشەی کۆنترۆڵکردنی خۆر کە لە پانێڵە خۆرەکاندا بەکاردەهێنرێت خێراترین ناوچەی گەشەسەندنی داواکارییە.
لە ساڵی ٢٠٢٣دا گەشەی خواستی چین دەگاتە بەرزترین ئاستی لە مێژوودا کە ١٠%یە و گەشەی پاکی ٢.٩ ملیۆن تۆن دەبێت. خواستی جیهانی بەبێ چین بە ڕێژەی 3.2% دابەزیوە.
توانای بەرهەمهێنانی خۆڵەمێشی سۆدە بە شێوەیەکی بەرفراوان لە نێوان ساڵانی ٢٠١٨ بۆ ٢٠٢٢ جێگیر دەبێت، چونکە زۆرێک لە پڕۆژەکانی فراوانکردنی پلان بۆ داڕێژراو بەهۆی پەتای کۆڤید-١٩ دواکەوتوون. لە ڕاستیدا چین لەم ماوەیەدا زیانێکی پاکی توانای خۆڵەمێشی سۆدەی بەرکەوتووە.
بەڵام بەرچاوترین گەشە لە ماوەیەکی نزیکدا لە چینەوە دێت، لەنێویاندا 5 ملیۆن تۆن بەرهەمی نوێی کەم تێچووی (سروشتی) کە لە ناوەڕاستی ساڵی 2023 دەست بە بەرزبوونەوە دەکات.
هەموو گەورەترین پڕۆژەکانی فراوانکردن لە ئەمریکا لەم دواییانەدا لەلایەن کۆمپانیای جینێسیسەوە ئەنجامدراون، کە توانای کۆی گشتی نزیکەی یەک ملیۆن و ٢٠٠ هەزار تۆن دەبێت تا کۆتایی ساڵی ٢٠٢٣.
پێشبینی دەکرێت تا ساڵی ٢٠٢٨ ١٨ ملیۆن تۆن توانای نوێ لە ئاستی جیهانیدا زیاد بکرێت و ٦١% لە چین و ٣٤% لە ئەمریکاوە بێت.
لەگەڵ زیادبوونی توانای بەرهەمهێنان، بنەمای تەکنەلۆژیش دەگۆڕێت. پشکی خۆڵەمێشی سۆدەی سروشتی لە توانای بەرهەمهێنانی نوێدا لە گەشەکردندایە. پێشبینی دەکرێت پشکی لە قەبارەی بەرهەمی جیهانیدا تا ساڵی ٢٠٢٨ بگاتە ٢٢%.
تێچووی بەرهەمهێنانی خۆڵەمێشی سۆدەی سروشتی بەگشتی بە شێوەیەکی بەرچاو کەمترە لە تێچووی خۆڵەمێشی سۆدەی دەستکرد. بەم شێوەیە گۆڕانکاری لە دیمەنی تەکنەلۆژیادا کێوی تێچووی جیهانیش دەگۆڕێت. کێبڕکێ لەسەر بنەمای دابینکردنە، هەروەها شوێنی جوگرافیای توانای نوێ کاریگەری لەسەر توانای کێبڕکێ دەبێت.
خۆڵەمێشی سۆدە ماددەیەکی کیمیایی بنەڕەتییە کە لە بەکارهێنانی کۆتاییدا بەکاردێت و پەیوەندییەکی نزیکیان بە ژیانی ڕۆژانەمانەوە هەیە. بەم شێوەیە گەشەی خواست لەسەر خۆڵەمێشی سۆدە بە شێوەیەکی نەریتی بەهۆی ئابوورییە گەشەسەندووەکانەوە بووە. بەڵام ئیتر خواست لەسەر خۆڵەمێشی سۆدە تەنها بەهۆی گەشەی ئابوورییەوە نییە؛ هەروەها کەرتی ژینگەیی چالاکانە بەشداری دەکات لە گەشەکردنی خواست لەسەر خۆڵەمێشی سۆدە.
بەڵام پێشبینیکردنی توانای ڕەهای خۆڵەمێشی سۆدە لەم بەکارهێنانە کۆتاییانەدا ئەستەمە. ئاسۆی بەکارهێنانی خۆڵەمێشی سۆدە لە پاتریەکاندا، لەنێویاندا پاتری لیتیۆم ئایۆن، ئاڵۆزە.
هەمان شت بۆ شووشەی خۆر ڕاستە و دەزگا نێودەوڵەتییەکانی وزە بەردەوام پێشبینییەکانی وزەی خۆر بەرەو سەرەوە پێداچوونەوەیان بۆ دەکەن.
بازرگانی ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت لە بەرهەمهێنانی خۆڵەمێشی سۆدەدا، بەو پێیەی ناوەندەکانی بەرهەمهێنان هەمیشە لە نزیک ئەو ناوچانەدا نین کە خواستیان زۆرە و نزیکەی چارەکێک لە خۆڵەمێشی سۆدە لە نێوان ناوچە گەورەکاندا دەگوازرێتەوە.
ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، تورکیە و چین بە هۆی کاریگەرییان لەسەر بازاڕی کەشتیوانی، وڵاتانی گرنگی پیشەسازین. بۆ بەرهەمهێنەرانی ئەمریکی، خواست لە بازاڕەکانی هەناردەکردندا بزوێنەرێکی بەرچاوترە بۆ گەشەکردن لە چاو بازاڕی ناوخۆیی پێگەیشتوو.
بە شێوەیەکی نەریتی، بەرهەمهێنەرانی ئەمریکا بەرهەمهێنانیان بە زیادکردنی هەناردەکردن گەشەپێداوە، کە بەهۆی پێکهاتەیەکی تێچووی کێبڕکێیەوە یارمەتیدەر بووە. بازاڕە سەرەکییەکانی کەشتیوانی بریتین لە باقی ئاسیا (بەبێ چین و کیشوەری هیندستان) و ئەمریکای باشوور.
سەرەڕای پشکی تاڕادەیەک کەمی لە بازرگانی جیهانیدا، چین کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر بازاڕی خۆڵەمێشی سۆدەی جیهانی هەیە بەهۆی هەڵاوسانی هەناردەکردنی، وەک پێشتر لەمساڵدا بینیمان.
وەک لە سەرەوە ئاماژەمان پێدا، چین توانایەکی بەرچاوی لە ساڵانی ٢٠٢٣ و ٢٠٢٤ زیادکرد، ئەمەش چاوەڕوانییەکانی زیادەڕۆیی لە دابینکردنیدا بەرزکردەوە، بەڵام هاوردەکردنی چین لە نیوەی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٤دا گەیشتە ئاستێکی پێوانەیی.
هاوکات لە پێنج مانگی یەکەمی ئەمساڵدا هەناردەی ئەمریکا بەڕێژەی ١٣% لە چاو ساڵی ڕابردوودا بەرزبووەتەوە و گەورەترین قازانج لە چینەوە بووە.
گەشەی خواست لە چین لە ساڵی ٢٠٢٣دا زۆر بەهێز دەبێت، دەگاتە نزیکەی ٣١.٤ ملیۆن تۆن، کە بە شێوەیەکی سەرەکی بەهۆی شووشەی کۆنترۆڵکردنی خۆرەوە دەگەڕێتەوە.
توانای خۆڵەمێشی سۆدەی چین لە ساڵی 2024دا بە بڕی 5.5 ملیۆن تۆن فراوانتر دەبێت، ئەمەش لە پێشبینییە نزیکەکانی خواستی نوێ زیاتر دەبێت.
بەڵام ئەمساڵ گەشەی خواست جارێکی دیکە لە چاوەڕوانییەکان تێپەڕیوە و لە نیوەی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٣دا خواست بە ڕێژەی ٢٧% لە چاو ساڵی ڕابردوودا گەشەی کردووە، ئەگەر ڕێژەی گەشەی ئێستا بەردەوام بێت، ئەوا کەلێنی نێوان دابینکردن و خواست لە چین چیتر زۆر گەورە نابێت.
وڵاتەکە بەردەوامە لە زیادکردنی توانای بەرهەمهێنانی شووشەی خۆر، پێشبینی دەکرێت کۆی توانای بەرهەمهێنانی شووشەی خۆر تا مانگی تەمموزی ٢٠٢٤ بگاتە نزیکەی ٤٦ ملیۆن تۆن.
بەڵام دەسەڵاتدارانی چین نیگەرانن لە توانای زیادەی بەرهەمهێنانی شووشەی خۆر و تاوتوێی سیاسەتی سنووردارکردن دەکەن. لە هەمان کاتدا توانای فۆتۆڤۆڵتایکی دانراوی چین لە مانگی یەک تا مانگی ئایاری ٢٠٢٤ بە ڕێژەی ٢٩% زیادی کردووە، بەپێی ئامارەکانی ئیدارەی نیشتمانی وزە.
بەڵام بەپێی زانیارییەکان پیشەسازی بەرهەمهێنانی مۆدیۆلی PV لە چین بە زەرەرێک کاردەکات، ئەمەش وایکردووە هەندێک لە کارگە بچووکەکانی کۆکردنەوە بێکار بن یان تەنانەت بەرهەمهێنانیان بوەستێنن.
لە هەمان کاتدا باشووری ڕۆژهەڵاتی ئاسیا ژمارەیەکی زۆر لە کۆکەرەوەی مۆدیۆلی PV ی هەیە، کە زۆربەیان خاوەندارێتی وەبەرهێنەرانی چینی دەکەن، کە دابینکەری گرنگن بۆ بازاڕی مۆدیولەکانی PV ئەمریکا.
باس لەوە دەکرێت کە هەندێک لە وێستگەکانی کۆکردنەوە بەم دواییە بەرهەمهێنانیان وەستاندووە بەهۆی هەڵگرتنی پشووی باجی هاوردەکردن لەلایەن حکومەتی ئەمریکاوە. شوێنی سەرەکی هەناردەکردنی شووشەی خۆری چینی وڵاتانی باشووری ڕۆژهەڵاتی ئاسیایە.
لە کاتێکدا گەشەی خواست لەسەر خۆڵەمێشی سۆدە لە چین گەیشتوەتە ئاستێکی پێوانەیی، داینامیکی داواکاری خۆڵەمێشی سۆدە لە دەرەوەی چین هەمەچەشنترە. لە خوارەوە کورتەیەک لە خواست لە باقی ئاسیا و ئەمریکادا دەخەینەڕوو، کە هەندێک لەم ڕەوتانە دەخاتە ڕوو.
ئاماری هاوردەکردن نیشاندەرێکی بەسوود بۆ ڕەوتی داواکاری خۆڵەمێشی سۆدە لە باقی ئاسیا (بەدەر لە چین و کیشوەری هیندستان) بەهۆی کەمبوونەوەی توانای بەرهەمهێنانی ناوخۆییەوە دابین دەکات.
لە پێنج بۆ شەش مانگی یەکەمی ساڵی 2024، هاوردەی هەرێم گەیشتە 2 ملیۆن تۆن، کە بە بەراورد بە هەمان ماوەی ساڵی ڕابردوو بە ڕێژەی 4.7% زیاترە (شێوەی 2).
شووشەی خۆر بزوێنەری سەرەکی خواست لەسەر خۆڵەمێشی سۆدە لە باقی ئاسیادا، لەگەڵ شووشەی پەڕەشدا پێدەچێت بەشدارییەکی ئەرێنی بکات.
وەک لە وێنەی ٣ دا دیارە، چەندین پڕۆژەی وزەی خۆر و شووشەی تەخت لە ناوچەکەدا پلانیان بۆ دانراوە کە بە ئەگەرێکی زۆرەوە دەتوانن نزیکەی یەک ملیۆن تۆن خواست لەسەر خۆڵەمێشی سۆدەی نوێ زیاد بکەن.
بەڵام پیشەسازی شووشەی خۆریش ڕووبەڕووی هەندێک تەحەدا دەبێتەوە. باجەکانی ئەم دواییەی وەکو باجی دژە دامپینگ و باجی بەرامبەر کە لەلایەن ئەمریکاوە سەپێنراوە، ڕەنگە کاریگەرییان هەبێت لەسەر بەرهەمهێنانی مۆدیولەکانی فۆتۆڤۆڵتایک لە وڵاتانی وەک ڤێتنام و مالیزیا.
باج لەسەر ئەو پێکهاتانەی لە چین دروست دەکرێن، پێویستە بەرهەمهێنەرانی ئەم وڵاتانە پێکهاتەی سەرەکی لە دابینکەرانی دەرەوەی چین وەربگرن بۆ ئەوەی خۆیان لە باجی بەرز بەدوور بگرن. ئەمەش تێچووی بەرهەمهێنان زیاد دەکات، زنجیرەی دابینکردن ئاڵۆز دەکات و لە کۆتاییدا توانای کێبڕکێی پانێڵەکانی PV باشووری ڕۆژهەڵاتی ئاسیا لە بازاڕی ئەمریکادا لاواز دەکات.
بەپێی زانیارییەکان چەندین کۆمپانیای چینی کۆکردنەوەی پانێڵی PV لە باشووری ڕۆژهەڵاتی ئاسیا لە مانگی حوزەیران بەهۆی باجەکانەوە بەرهەمهێنانیان ڕاگرتووە و پێدەچێت لە چەند مانگی داهاتوودا بەرهەمهێنانی زیاتر بوەستێت.
ناوچەی ئەمریکا (بەبێ ئەمریکا) زۆر وابەستەی هاوردەکردنە. بەم شێوەیە گۆڕانکارییە گشتییەکان لە هاوردەکردندا دەتوانن نیشاندەرێکی باش بن بۆ خواستی بنەڕەتی.
دوایین داتای بازرگانی داینامیکی هاوردەکردنی نەرێنی بۆ پێنج بۆ حەوت مانگی یەکەمی ساڵەکە نیشان دەدات، کە بە ڕێژەی 12% دابەزیوە، واتە 285,000 تۆن (شێوەی 4).
ئەمریکای باکوور، تا ئێستا، گەورەترین دابەزینی بەخۆیەوە بینیوە، کە بە ڕێژەی ٢٣% یان ١٤٨ هەزار تۆن دابەزیوە. مەکسیک زۆرترین دابەزینی بەخۆیەوە بینی. گەورەترین کەرتی خواست لەسەر خۆڵەمێشی سۆدەی مەکسیک کە شووشەی کۆنتێنەرە، بەهۆی لاوازی خواست لەسەر خواردنەوە کحولیەکان لاواز بوو. پێشبینی ناکرێت خواست لەسەر خۆڵەمێشی سۆدە بەگشتی لە مەکسیک تا ساڵی 2025 زیاد بکات.
هەروەها هاوردەکردن لە ئەمریکای باشوورەوە بە شێوەیەکی بەرچاو دابەزیوە، بە ڕێژەی 10% لە چاو ساڵێکدا. هاوردەی ئەرجەنتین زۆرترین دابەزینی بەخۆیەوە بینیوە، بەڕێژەی 63% لە چاو ساڵی ڕابردوودا.
بەڵام بەهۆی ئەوەی بڕیارە ئەمساڵ چەندین پڕۆژەی نوێی لیتیۆم بخرێنە هێڵەوە، پێویستە هاوردەکردنی ئەرجەنتین باشتر بێت (شێوەی ٥).
لە ڕاستیدا کاربۆناتی لیتیۆم گەورەترین بزوێنەری خواست لەسەر خۆڵەمێشی سۆدە لە ئەمریکای باشوور. سەرەڕای هەستی نەرێنی ئەم دواییە لە دەوری پیشەسازی لیتیۆم وەک ناوچەیەکی کەم تێچوون، ئاسۆی مامناوەند و درێژخایەن ئەرێنییە.
نرخی هەناردەکردنی دابینکەرانی سەرەکی گۆڕانکاری لە داینامیکی بازاڕی جیهانیدا ڕەنگدەداتەوە (شێوەی ٦). نرخەکان لە چین زۆرترین هەڵاوسانیان هەیە.
لە ساڵی ٢٠٢٣دا تێکڕای نرخی هەناردەکردنی چین بۆ هەر تۆنێک FOB ٣٦٠ دۆلاری ئەمریکی بووە و لە سەرەتای ساڵی ٢٠٢٤دا نرخی هەر تۆنێک FOB ٣٠١ دۆلاری ئەمریکی بووە و تا مانگی حوزەیران بۆ ٢٦٤ دۆلاری ئەمریکی بۆ هەر تۆنێک FOB دابەزیوە.
هاوکات نرخی هەناردەکردنی تورکیا لە سەرەتای ساڵی ٢٠٢٣دا بۆ هەر تۆنێک FOB ٣٨٦ دۆلاری ئەمریکی بووە، تا مانگی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ تەنها ٢١١ دۆلاری ئەمریکی بووە بۆ هەر تۆنێک FOB و تا مانگی ئایاری ٢٠٢٤ تەنها ١٩٣ دۆلاری ئەمریکی بووە بۆ هەر تۆنێک FOB.
لە مانگی یەک تا مانگی ئایاری ٢٠٢٤، نرخی هەناردەکردنی ئەمریکا بە تێکڕا ٢٣٠ دۆلار بووە بۆ هەر تۆنێک FAS، لە خوار تێکڕای نرخی ساڵانەی ٢٩٨ دۆلار بۆ هەر تۆنێک FAS لە ساڵی ٢٠٢٣.
بە گشتی پیشەسازی خۆڵەمێشی سۆدە لەم دواییانەدا نیشانەکانی توانای زیادەی نیشانداوە. بەڵام ئەگەر بتوانرێت گەشەی خواستی ئێستا لە چین بپارێزرێت، ئەوا ڕەنگە زیادەڕۆیی لە دابینکردندا بەو شێوەیە توند نەبێت کە دەترسێت.
بەڵام زۆربەی ئەم گەشەکردنە لە کەرتی وزەی پاکەوە سەرچاوە دەگرێت، پۆلێک کە پێشبینیکردنی وردی توانای داواکاری ڕەهای ئەستەمە.
بەشی هەواڵگری بازاڕی کیمیایی کۆمپانیای ئۆپیس، داو جۆنز و کۆمپانیا، میوانداری ١٧ەمین کۆنفرانسی ساڵانەی جیهانی سۆدە ئەش دەکات لە ماڵتا لە ٩-١١ی تشرینی یەکەمی ئەمساڵ. تەوەری کۆبوونەوەی ساڵانە بریتییە لە “پارادۆکسی خۆڵەمێشی سۆدە”.
کۆنفرانسی جیهانی خۆڵەمێشی سۆدە (بڕوانە چەپ) شارەزایانی جیهانی و پێشەنگەکانی پیشەسازی لە هەموو کەرتەکانی بازاڕ کۆدەکاتەوە بۆ گوێگرتن لە پێشبینی پسپۆڕان بۆ پیشەسازی خۆڵەمێشی سۆدە و پیشەسازییە پەیوەندیدارەکان، گفتوگۆکردن لەسەر داینامیکی بازاڕ، تەحەددیات و دەرفەتەکان، و لێکۆڵینەوە لە کاریگەرییەکانی گۆڕانی ڕەوتی بازاڕی جیهانی، لەوانەش چۆن بازاڕی چین کاریگەری لەسەر جیهان دەبێت.
خوێنەرانی کۆمپانیای گلاس ئینتەرناشناڵ دەتوانن بە بەکارهێنانی کۆدی GLASS10 داشکاندنی 10% لەسەر بلیتی کۆنفڕانسەکان وەربگرن.
جیس جێگری سەرنووسەری ڕۆژنامەی گلاس ئینتەرناشناڵە. لە ساڵی ٢٠١٧ەوە خەریکی خوێندنی داهێنەرانە و پیشەیی بووە و لە ساڵی ٢٠٢٠ بڕوانامەکەی تەواو کردووە، پێش ئەوەی پەیوەندی بە کۆمپانیای کوارتز بزنس میدیا بکات، جیس وەک نووسەرێکی ئازاد بۆ کۆمپانیا و بڵاوکراوە جیاوازەکان کاری کردووە.