سوپاس بۆ سەردانی ماڵپەڕی Nature.com. ئەو وەشانەی ئەو وێبگەڕەی کە بەکاری دەهێنیت پشتگیری CSS ی سنوورداری هەیە. بۆ باشترین ئەنجام، پێشنیار دەکەین کە وەشانی نوێتری وێبگەڕەکەت بەکاربهێنیت (یان دۆخی گونجان لە ئینتەرنێت ئێکسپلۆرەردا لەکاربخەیت). لەم نێوەندەدا بۆ دڵنیابوون لە پشتگیری بەردەوام، ئێمە بەبێ ستایل یان جاڤاسکڕێپت ماڵپەڕەکە پیشان دەدەین.
دەستنیشانکردنی پێشوەختەی لەرزینە بنەڕەتییەکان (ET) دەتوانێت چالاک بێت، بە تایبەت کاتێک لە کۆنتڕۆڵە تەندروستەکان (HC) و نەخۆشی پارکینسۆن (PD) جیا دەکرێتەوە. لەم دواییانەدا، شیکاری نمونەی پیسایی بۆ مایکرۆبایۆتای ڕیخۆڵە و میتابۆلیتەکانی ڕێگەی نوێی بۆ دۆزینەوەی بایۆمارکەری نوێی نەخۆشییە تێکچوونی دەمارەکان دابین کردووە. ترشە چەورییە زنجیرە کورتەکان (SCFA)، وەک میتابۆلیتی سەرەکی فلۆرای ڕیخۆڵە، لە پیساییدا لە PDدا کەم دەبنەوە. بەڵام، SCFAی پیسایی هەرگیز لە ET لێکۆڵینەوەی لەسەر نەکراوە. ئامانجمان لێکۆڵینەوە بوو لە ئاستی پیسایی SCFAs لە ET، هەڵسەنگاندنی پەیوەندییەکانیان لەگەڵ نیشانە کلینیکیەکان و مایکرۆبایۆتای ڕیخۆڵە، و دیاریکردنی توانای دەستنیشانکردنی ئەگەری. SCFAی پیسایی و مایکرۆبایۆتای ڕیخۆڵە لە 37 ET، 37 PDی نوێ، و 35 HC پێوانە کرا. قەبزی، تێکچوونی کارکردنی ئۆتۆنۆمی و توندی لەرز بە بەکارهێنانی تەرازوو هەڵسەنگێندرا. ئاستی پیسایی پرۆپیۆنات، بوتیرات و ئایزۆبوتیرات لە ET کەمتر بوو لە HC. تێکەڵەیەک لە ترشە پرۆپیۆنیک، بوتیریک و ئایزۆبوتیریکەکان ETیان لە HC جیاکردەوە بە AUC ی 0.751 (95% CI: 0.634-0.867). ئاستی ترشی ئایزۆڤالێریک و ترشی ئایزۆبوتیریکی پیسایی لە ET کەمتر بوو لە PD. ترشی ئایزۆڤالێریک و ترشی ئایزۆبوتیریک جیاکاری لە نێوان ET و PD دەکەن بە AUC ی 0.743 (95% CI: 0.629-0.857). پرۆپیۆناتی پیسایی پەیوەندییەکی پێچەوانەی بە قەبزی و تێکچوونی کارکردنی ئۆتۆنۆمیەوە هەیە. ترشی ئایزۆبوتیریک و ترشی ئایزۆڤالێریک پەیوەندییەکی پێچەوانەیان بە توندی لەرزەوە هەیە. کەمبوونەوەی ڕێژەی SCFAی پیسایی پەیوەندی هەبوو بە کەمبوونەوەی زۆری Faecalibacterium و Streptbacterium لە ET. بەم شێوەیە، ناوەڕۆکی SCFA لە پیساییدا لە ET کەم دەبێتەوە و پەیوەندی بە توندی وێنەی کلینیکی و گۆڕانکاری لە مایکرۆبایۆتای ڕیخۆڵەدا هەیە. ترشی پرۆپیۆنیک، ترشی بوتیریک، ترشی ئایزۆبوتیریک، و ترشی ئایزۆڤالێریک لە پیساییدا لەوانەیە نیشاندەری زیندەیی دەستنیشانکردن و جیاوازی دەستنیشانکردن بن بۆ ET.
لەرزینە بنەڕەتییەکان (ET) نەخۆشییەکی پێشکەوتوو و درێژخایەنی تێکچوونی دەمارەکانە کە بە شێوەیەکی سەرەکی بە لەرزینی کۆتاییەکانی سەرەوە دەناسرێتەوە، کە دەتوانێت کاریگەری لەسەر بەشەکانی تری جەستەش هەبێت وەک سەر، پەڕۆی دەنگ و کۆتاییەکانی خوارەوە. تایبەتمەندییە کلینیکیەکانی ET نەک تەنها نیشانەکانی جووڵەیی بەڵکو هەندێک نیشانەی ناجووڵەیی لەخۆدەگرێت، لەوانەش نەخۆشی گەدە و ڕیخۆڵە. چەندین لێکۆڵینەوە ئەنجام دراون بۆ پشکنینی تایبەتمەندییە نەخۆشی و فیزیۆلۆژییەکانی لەرزە بنەڕەتییەکان، بەڵام میکانیزمە فیزیۆلۆژییە نەخۆشییە ڕوونەکان دەستنیشان نەکراون3،4. توێژینەوە نوێیەکان پێشنیاری ئەوە دەکەن کە تێکچوونی کارکردنی میحوەرەکەی مایکرۆبایۆتا-ڕیخۆڵە-مێشک ڕەنگە بەشداربێت لە نەخۆشییە تێکچوونی دەمارەکان، و بەڵگەی گەشەسەندوو هەیە بۆ پەیوەندییەکی دوولایەنەی ئەگەری لە نێوان مایکرۆبایۆتای ڕیخۆڵە و نەخۆشییە تێکچووەکانی دەمار5،6. جێی ئاماژەیە، لە یەکێک لە ڕاپۆرتەکانی حاڵەتەکاندا، چاندنی مایکرۆبایۆتای پیسایی هەم لەرزینە بنەڕەتییەکان و هەم نیشانەکانی ڕیخۆڵەی توڕەیی لە نەخۆشێکدا باشتر کردووە، کە ڕەنگە ئاماژە بێت بۆ پەیوەندییەکی نزیک لە نێوان مایکرۆبایۆتای ڕیخۆڵە و لەرزە بنەڕەتییەکان. سەرەڕای ئەوە، ئێمە گۆڕانکاری تایبەتمان لە مایکرۆبایۆتای ڕیخۆڵەدا لە نەخۆشانی تووشبوو بە ET دۆزیەوە، کە بە توندی پشتگیری لە ڕۆڵی گرنگی ناڕێکی زیندەیی ڕیخۆڵە دەکات لە ET8.
سەبارەت بە ناڕێکی زیندەیی ڕیخۆڵە لە نەخۆشییە تێکچوونی دەمارەکاندا، PD زۆرترین لێکۆڵینەوەی لەسەر کراوە5. مایکرۆبایۆتای ناهاوسەنگ دەتوانێت ڕژانی ڕیخۆڵە زیاد بکات و گلیای ڕیخۆڵە چالاک بکات، کە دەبێتە هۆی نەخۆشی ئەلفا-سینۆکلینۆپاتی9،10،11. PD و ET هەندێک تایبەتمەندی سەریەککەوتوویان هەیە، وەکو فرێکوێنسیی هاوشێوەی لەرزین لە نەخۆشانی ET و PD، لەرزینی پشوودانی سەریەککەوتوو (لەرزێکی ئاسایی لە PD)، و لەرزینی دۆخی جەستەیی (زۆربەی لە نەخۆشانی ETدا دەبینرێت)، ئەمەش جیاوازیکردن لە نێوانیاندا قورس دەکات. بۆیە، ئێمە بەپەلە پێویستە پەنجەرەیەکی بەسوود بکەینەوە بۆ جیاکردنەوەی نێوان ET و PD. لەم چوارچێوەیەدا، لێکۆڵینەوە لە ناڕێکی زیندەیی تایبەت بە ڕیخۆڵە و گۆڕانکارییەکانی میتابۆلیتە پەیوەندیدارەکان لە ET و دیاریکردنی جیاوازییەکانیان لە PD لەوانەیە ببێتە نیشاندەری زیندەیی پۆتانسێل بۆ دەستنیشانکردن و دەستنیشانکردنی جیاوازی ET.
ترشە چەورییە زنجیرە کورتەکان (SCFAs) میتابۆلیتە سەرەکییەکانن کە بەهۆی تەخمیرکردنی بەکتریاکانی ڕیخۆڵەی ڕیشاڵی خۆراکییەوە بەرهەم دەهێنرێن و وا بیردەکرێتەوە کە ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕن لە کارلێکەکانی ڕیخۆڵە و مێشکدا13،14. SCFAs لەلایەن خانەکانی قۆڵۆنەوە وەرگیراون و لە ڕێگەی سیستەمی خوێنهێنەری دەروازەوە دەگوازرێنەوە بۆ جگەر، و هەندێک لە SCFAs دەچنە ناو سووڕی سیستەمیەوە. SCFAs کاریگەری ناوخۆیی هەیە لەسەر پاراستنی یەکپارچەیی بەربەستی ڕیخۆڵە و بەرەوپێشبردنی بەرگری زگماکی لە چڵمی ڕیخۆڵەدا15. هەروەها کاریگەری درێژخایەنیان لەسەر بەربەستی خوێن-مێشک (BBB) ​​هەیە بە هاندانی پڕۆتینەکانی پەیوەندی توند و چالاککردنی دەمارەکان لە ڕێگەی هاندانی وەرگرە جووتکراوەکانی پڕۆتینی G (GPCRs) بۆ بەزاندنی BBB16. ئەسیتات، پرۆپیۆنات و بوتیرات زۆرترین SCFAن لە قۆڵۆندا. توێژینەوەکانی پێشوو دەریانخستووە کە ئاستی پیسایی ترشە ئەسیک، پرۆپیۆنیک و بوتیریکەکان لە نەخۆشانی تووشبوو بە نەخۆشی پارکینسۆندا کەمبووەتەوە17. بەڵام ئاستی SCFAی پیسایی هەرگیز لە نەخۆشانی تووشبوو بە ET لێکۆڵینەوەی لەسەر نەکراوە.
بەم شێوەیە، توێژینەوەکەمان ئامانجی دەستنیشانکردنی گۆڕانکارییە تایبەتەکان بوو لە SCFAی پیسایی لە نەخۆشانی تووشبوو بە ET و جیاوازییەکانیان لەگەڵ نەخۆشانی تووشبوو بە PD، هەڵسەنگاندنی پەیوەندی SCFAی پیسایی لەگەڵ نیشانە کلینیکیەکانی SCFA و مایکرۆبایۆتای ڕیخۆڵە، هەروەها دیاریکردنی تواناکانی دەستنیشانکردن و جیاوازی دەستنیشانکردنی نمونەکانی پیسایی. KZHK. بۆ چارەسەرکردنی هۆکارە سەرلێشێواوەکانی پەیوەست بە دەرمانەکانی دژە-PD، ئێمە ئەو نەخۆشانەمان هەڵبژارد کە نەخۆشی پارکینسۆنیان هەیە کە تازە سەرهەڵدەدات وەک کۆنتڕۆڵی نەخۆشی.
تایبەتمەندییە دیمۆگرافی و کلینیکیەکانی 37 ET، 37 PD، و 35 HC لە خشتەی 1 دا کورتکراونەتەوە. ET، PD و HC بەپێی تەمەن، ڕەگەز و BMI هاوتا کران. هەروەها ئەو سێ گروپە ڕێژەی جگەرەکێشان و خواردنەوەی کحول و خواردنەوەی قاوە و چایان هاوشێوە بووە. نمرەی وێکسنەر (P = 0.004) و نمرەی HAMD-17 (P = 0.001)ی گروپی PD زیاتر بوون لە گروپی HC، و نمرەی HAMA (P = 0.011) و نمرەی HAMD-17 (P = 0.011)ی گروپی ET بەرزتر بوون لە گروپی HC. ڕێڕەوی نەخۆشییەکە لە گروپی ET بە شێوەیەکی بەرچاو درێژتر بوو لە گروپی PD (P<0.001).
جیاوازییەکی بەرچاو لە ئاستی پیسایی ترشی پرۆپیۆنیکی پیسایی (P = 0.023)، ترشی ئەسیک (P = 0.039)، ترشی بوتیریک (P = 0.020)، ترشی ئایزۆڤالێریک (P = 0.045)، و ترشی ئایزۆبوتیریک (P = 0.015) هەبوو. . لە شیکارییەکانی دواتردا، ئاستی ترشی پرۆپیۆنیک (P = 0.023)، ترشی بوتیریک (P = 0.007)، و ترشی ئایزۆبوتیریک (P = 0.040) لە گروپی ET بە شێوەیەکی بەرچاو کەمتر بوو لەوانەی لە گروپی HC. ئەو نەخۆشانەی کە ETیان هەبوو ئاستی ئایزۆڤالێرات (P = 0.014) و ئایزۆبوتیرات (P = 0.005)یان کەمتر بوو لە چاو نەخۆشانی تووشبوو بە PD. سەرەڕای ئەوە، ئاستی ترشی پرۆپیۆنیکی پیسایی (P = 0.013)، ترشی ئەسیک (P = 0.016)، و ترشی بوتیریک (P = 0.041) لە نەخۆشانی تووشبوو بە PD کەمتر بوو لە نەخۆشانی تووشبوو بە CC (شێوەی 1 و خشتەی تەواوکەر 1).
ag نوێنەرایەتی بەراوردێکی گروپی ترشی پرۆپیۆنیک، ترشی ئەسیک، ترشی بوتیریک، ترشی ئایزۆڤالێریک، ترشی ڤالێریک، ترشی کاپرۆیک و ترشی ئایزۆبوتیریک دەکات، بە ڕێککەوت. جیاوازییەکی بەرچاو لە ئاستی ترشی پرۆپیۆنیکی پیسایی، ترشی ئەسیک، ترشی بوتیریک، ترشی ئایزۆڤالێریک و ترشی ئایزۆبوتیریک لە نێوان سێ گروپەکەدا هەبوو. لەرزینی بنەڕەتی ET، نەخۆشی پارکینسۆن، کۆنترۆڵی تەندروست HC، SCFA. جیاوازییە بەرچاوەکان بە *P < 0.05 و **P < 0.01 ئاماژەیان پێکراوە.
بە لەبەرچاوگرتنی جیاوازی لە ڕێڕەوی نەخۆشی لە نێوان گروپی ET و گروپی PD، ئێمە 33 نەخۆشی تووشبوو بە PDی سەرەتایی و 16 نەخۆشی تووشبوو بە ET (کۆرسی نەخۆشی ≤3 ساڵ)مان تاقیکردەوە بۆ بەراوردکردنی زیاتر (خشتەی تەواوکەری 2). ئەنجامەکان دەریانخست کە ڕێژەی ترشی پرۆپیۆنیکی پیسایی لە ET بە شێوەیەکی بەرچاو کەمتر بووە لە ڕێژەی HA (P=0.015). جیاوازی نێوان ET و HC بۆ ترشی بوتیریک و ترشی ئایزۆبوتیریک گرنگ نەبوو، بەڵام هێشتا ڕەوتێک بەدیکرا (P = 0.082). ئاستی ئایزۆبوتیراتی پیسایی لە نەخۆشانی تووشبوو بە ET بە بەراورد لەگەڵ نەخۆشانی تووشبوو بە PD بە شێوەیەکی بەرچاو کەمتر بوو (P = 0.030). جیاوازی نێوان ET و PD ی ترشی ئایزۆڤالێریک گرنگ نەبوو، بەڵام هێشتا ڕەوتێک هەبوو (P = 0.084). ترشی پرۆپیۆنیک (P = 0.023)، ترشی ئەسیک (P = 0.020)، و ترشی بوتیریک (P = 0.044) لە نەخۆشانی PD بە شێوەیەکی بەرچاو کەمتر بوون لە نەخۆشانی HC. ئەم ئەنجامانە (شێوەی تەواوکەر 1) بەگشتی لەگەڵ ئەنجامە سەرەکییەکان یەکدەگرنەوە. جیاوازی ئەنجامەکانی نێوان نمونەی گشتی و ژێر گروپی سەرەتایی نەخۆش لەوانەیە بەهۆی بچووکتربوونی قەبارەی نمونە لە ژێر گروپەکەدا بێت، کە لە ئەنجامدا هێزی ئاماری داتاکان کەمتر دەبێتەوە.
دواتر ئێمە پشکنینمان کرد کە ئایا ئاستی SCFAی پیسایی دەتوانێت نەخۆشانی تووشبوو بە ET لە نەخۆشانی تووشبوو بە CU یان PD جیا بکاتەوە. بەپێی شیکاری ROC، جیاوازی لە AUCی ئاستی پرۆپیۆنات 0.668 بوو (95% CI: 0.538-0.797)، ئەمەش بووە هۆی ئەوەی کە نەخۆشانی تووشبوو بە ET لە HC جیا بکرێتەوە. نەخۆشانی تووشبوو بە ET و GC دەتوانرێت بە ئاستی بوتیرات جیا بکرێتەوە کە AUC ی 0.685 (95% CI: 0.556-0.814). جیاوازی لە ئاستی ترشی ئایزۆبوتیریک لەوانەیە نەخۆشانی تووشبوو بە ET لە HC جیا بکاتەوە کە AUC ی 0.655 (95% CI: 0.525-0.786). لە کاتی تێکەڵکردنی ئاستی پرۆپیۆنات، بوتیرات و ئایزۆبوتیرات، AUC ی بەرزتر لە 0.751 (95% CI: 0.634-0.867) بەدەست هات بە هەستیاری 74.3% و تایبەتمەندی 72.9% (شێوەی 2a). بۆ جیاکردنەوەی نێوان نەخۆشانی ET و PD، AUC بۆ ئاستی ترشی ئایزۆڤالێریک 0.700 بوو (95% CI: 0.579-0.822) و بۆ ئاستی ترشی ئایزۆبوتیریک 0.718 بوو (95% CI: 0.599-0.836). تێکەڵەی ئاستی ترشی ئایزۆڤالێریک و ترشی ئایزۆبوتیریک AUC ی بەرزتری 0.743 (95% CI: 0.629-0.857)، هەستیاری 74.3% و تایبەتمەندی 62.9%ی هەبوو (شێوەی 2b). سەرەڕای ئەوە، ئێمە پشکنینمان کرد کە ئایا ئاستی SCFA لە پیسایی نەخۆشانی تووشبوو بە نەخۆشی پارکینسۆن جیاوازە لە کۆنتڕۆڵەکان. بەپێی شیکاری ROC، AUC بۆ ناسینەوەی نەخۆشانی تووشبوو بە PD لەسەر بنەمای جیاوازی ئاستی ترشی پرۆپیۆنیک 0.687 بوو (95% CI: 0.559-0.814)، لەگەڵ هەستیاری 68.6% و تایبەتمەندی 68.7%. جیاوازی ئاستی ئەسیتات لەوانەیە نەخۆشانی PD لە HC جیا بکاتەوە کە AUC ی 0.674 (95% CI: 0.542-0.805). نەخۆشانی تووشبوو بە PD دەتوانرێت لە CU جیا بکرێتەوە تەنها بە ئاستی بوتیرات بە AUC ی 0.651 (95% CI: 0.515-0.787). لە کاتی تێکەڵکردنی ئاستی پرۆپیۆنات، ئەسیتات و بوتیرات، AUC ی 0.682 (95% CI: 0.553-0.811) بەدەست هات (شێوەی 2c).
جیاکاری کەنیسەی ئۆرتۆدۆکسی ڕووسیا لە دژی ئی تی و ئێچ سی؛ ب جیاکارییەکانی کەنیسەی ئۆرتۆدۆکسی ڕووسیا لە دژی ئی تی و پی دی؛ ج جیاکاری ROC لە دژی PD و HC. لەرزینی بنەڕەتی ET، نەخۆشی پارکینسۆن، کۆنترۆڵی تەندروست HC، SCFA.
لە نەخۆشانی تووشبوو بە ET، ئاستی ترشی ئایزۆبوتیریکی پیسایی پەیوەندی نەرێنی هەبوو لەگەڵ نمرەی FTM (r = -0.349، P = 0.034)، و ئاستی ترشی ئایزۆڤالێریکی پیسایی پەیوەندی نەرێنی هەبوو لەگەڵ نمرەی FTM (r = -0.421، P = 0.001) و نمرەی TETRAS. (r = -0.382، P = 0.020). لە نەخۆشانی تووشبوو بە ET و PD، ئاستی پرۆپیۆناتی پیسایی پەیوەندییەکی نەرێنی لەگەڵ نمرەکانی SCOPA-AUT هەبوو (r = −0.236، P = 0.043) (شێوەی 3 و خشتەی تەواوکەری 3). هیچ پەیوەندییەکی بەرچاو لە نێوان ڕێڕەوی نەخۆشی و SCFA لە گروپی ET (P ≥ 0.161) یان گروپی PD (P ≥ 0.246) نەبوو (خشتەی تەواوکەری 4). لە نەخۆشانی تووشبوو بە PD، ئاستی ترشی کاپرۆیک پیسایی پەیوەندییەکی ئەرێنی لەگەڵ نمرەکانی MDS-UPDRS هەبوو (r = 0.335، P = 0.042). لە سەرانسەری هەموو بەشداربووان، ئاستی پرۆپیۆناتی پیسایی (r = -0.230، P = 0.016) و ئەسیتات (r = -0.210، P = 0.029) پەیوەندییەکی نەرێنییان لەگەڵ نمرەکانی وێکسنەردا هەبوو (شێوەی 3 و خشتەی تەواوکەری 3).
ئاستی ترشی ئایزۆبوتیریکی پیسایی پەیوەندی نەرێنی لەگەڵ نمرەکانی FTM هەبوو، ترشی ئایزۆڤالێریک پەیوەندی نەرێنی لەگەڵ نمرەکانی FTM و TETRAS، ترشی پرۆپیۆنیک پەیوەندی نەرێنی لەگەڵ نمرەکانی SCOPA-AUT، ترشی کاپرۆیک پەیوەندی ئەرێنی لەگەڵ نمرەکانی MDS-UPDRS، و ترشی پرۆپیۆنیک پەیوەندی نەرێنی لەگەڵ نمرەکانی FTM و TETRAS هەبوو. TETRAS و ترشی ئەسیک پەیوەندییەکی نەرێنییان لەگەڵ نمرەی وێکسنەردا هەبوو. کۆمەڵەی MDS-UPDRS وەشانی سپۆنسەرکراوی پێوەرەکانی یەکگرتووی هەڵسەنگاندنی نەخۆشی پارکینسۆن، پشکنینی بچووکی باری دەروونی MMSE، پێوەرەکانی هەڵسەنگاندنی خەمۆکی هامیلتۆن HAMD-17، 17 بابەتی، پێوەرەکانی هەڵسەنگاندنی دڵەڕاوکێی هامیلتۆن HAMA، قۆناغەکانی HY Hoehn و Yahr، SCFA، SCOPA – AUT پێوەرەکانی دەرئەنجامی نیشانە ئۆتۆنۆمییەکانی نەخۆشی پارکینسۆن، FTM پێوەرەکانی هەڵسەنگاندنی لەرزینی کلینیکی فانا-تۆلۆسا-مارین، پێوەرەکانی هەڵسەنگاندنی لەرزینە بنەڕەتییەکانی گروپی توێژینەوەی TETRAS (TRG). جیاوازییە بەرچاوەکان بە *P < 0.05 و **P < 0.01 ئاماژەیان پێکراوە.
ئێمە زیاتر سروشتی جیاکاری مایکرۆبایۆتای ڕیخۆڵەمان بە بەکارهێنانی شیکاری LEfSE لێکۆڵیەوە و ئاستی داتای زۆری ڕێژەیی ڕەگەزەکەمان هەڵبژارد بۆ شیکاری زیاتر. بەراوردکاری لە نێوان ET و HC و لە نێوان ET و PD کرا. پاشان شیکاری پەیوەندی سپیرمان لەسەر زۆری ڕێژەیی مایکرۆبایۆتای ڕیخۆڵە و ئاستی SCFAی پیسایی لە دوو گروپی بەراوردکردنەکەدا ئەنجامدرا.
فایکالیباکتریۆم (پەیوەندیدار بە ترشی بوتیریک، r = 0.408، P < 0.001)، لاکتۆباسیلۆس (پەیوەندیدار بە ترشی بوتیریک، r = 0.283، P = 0.016)، سترێپتۆباکتریۆم (پەیوەندیدار بە ترشی پرۆپیۆنیک، r = 0.327) لە شیکارییەکانی ET و CAدا ئامادەبوون. , P = 0.005؛ پەیوەندی بە ترشی بوتیریکەوە هەیە، r = 0.374، P = 0.001؛ پەیوەندی بە ترشی ئایزۆبوتیریک، r = 0.329، P = 0.005)، هاواردێلا (پەیوەندی بە ترشی پرۆپیۆنیک، r = 0.242، P = 0.041)، ڕاولتێلا (پەیوەندی بە پرۆپیۆنات، r = 0.249، P = 0.035)، و کاندیداتۆس ئارترۆمیتۆس (پەیوەندی بە ترشی ئایزۆبوتیریک، r = 0.302، P = 0.010) دۆزرایەوە کە لە ET کەم بووەتەوە و پەیوەندییەکی ئەرێنی لەگەڵ ئاستی SCFAی پیساییدا هەبووە. بەڵام، زۆری ستینۆترۆپۆمۆناس لە ET زیاد بوو و پەیوەندی نەرێنی لەگەڵ ئاستی ئایزۆبوتیراتی پیساییدا هەبوو (r = -0.250، P = 0.034). دوای ڕێکخستنی FDR، تەنها پەیوەندییەکانی نێوان Faecalibacterium، Catenibacter، و SCFA بە گرنگ مانەوە (P ≤ 0.045) (شێوەی 4 و خشتەی تەواوکەری 5).
شیکاری پەیوەندی ET و HC. دوای ڕێکخستنی FDR، زۆری Faecalibacterium (پەیوەندییەکی ئەرێنی بە بوتیراتەوە) و Streptbacterium (پەیوەندییەکی ئەرێنی بە پرۆپیۆنات، بوتیرات، و ئایزۆبوتیراتەوە) دۆزرایەوە کە لە ET کەمبوونەتەوە و پەیوەندی ئەرێنییان بە ئاستی SCFAی پیساییەوە هەیە. ب شیکاری پەیوەندییەکانی ET و PD. دوای ڕێکخستنی FDR، هیچ پەیوەندییەکی بەرچاو نەدۆزراوەتەوە. لەرزینی بنەڕەتی ET، نەخۆشی پارکینسۆن، کۆنترۆڵی تەندروست HC، SCFA. جیاوازییە بەرچاوەکان بە *P < 0.05 و **P < 0.01 ئاماژەیان پێکراوە.
لە کاتی شیکردنەوەی ET لە بەرامبەر PD، دەرکەوت کە کلۆستریدیۆم تریکۆفایتۆن لە ET زیاد بووە و پەیوەندی بە ترشی ئایزۆڤالێریکی پیسایی (r = -0.238، P = 0.041) و ترشی ئایزۆبوتیریک (r = -0.257، P = 0.027) هەیە. ). دوای ڕێکخستنی FDR، هەریەکەیان بە گرنگ مانەوە (P≥0.295) (شێوەی 4 و خشتەی تەواوکەری 5).
ئەم توێژینەوەیە توێژینەوەیەکی گشتگیرە کە ئاستی SCFAی پیسایی دەپشکنێت و پەیوەندییان پێوە دەکات لەگەڵ گۆڕانکاری لە مایکرۆبایۆتای ڕیخۆڵە و توندی نیشانەکان لە نەخۆشانی تووشبوو بە ET بە بەراورد لەگەڵ نەخۆشانی تووشبوو بە CU و PD. ئێمە بۆمان دەرکەوت کە ئاستی SCFAی پیسایی لە نەخۆشانی تووشبوو بە ET کەم بووەتەوە و پەیوەندی بە توندی کلینیکی و گۆڕانکارییە تایبەتەکانەوە هەیە لە مایکرۆبایۆتای ڕیخۆڵەدا. ئاستی کەڵەکەبووی ترشە چەورییە زنجیرە کورتەکان (SCFAs) لە پیساییدا ET لە GC و PD جیا دەکاتەوە.
بە بەراورد لەگەڵ نەخۆشانی GC، نەخۆشانی ET ئاستی پیسایی ترشی پرۆپیۆنیک، بوتیریک و ئایزۆبوتیریکیان کەمترە. تێکەڵکردنی ترشە پرۆپیۆنیک، بوتیریک و ئایزۆبوتیریک دەتوانێت جیاوازی بکات لە نێوان ET و HC بە AUC ی 0.751 (95% CI: 0.634-0.867)، هەستیاری 74.3% و تایبەتمەندی 72.9%، ئەمەش ئاماژەیە بۆ بەکارهێنانیان وەک ڕۆڵێکی پۆتانسێل وەک بایۆمارکەری دەستنیشانکردن بۆ ET. شیکاری زیاتر دەریخست کە ئاستی ترشی پرۆپیۆنیکی پیسایی پەیوەندییەکی نەرێنی لەگەڵ نمرەی وێکسنەر و نمرەی SCOPA-AUT هەبووە. ئاستی ترشی ئایزۆبوتیریکی پیسایی پەیوەندییەکی پێچەوانەی لەگەڵ نمرەکانی FTM هەبوو. لە لایەکی دیکەوە، کەمبوونەوەی ئاستی بوتیرات لە ET پەیوەندی هەبوو بە کەمبوونەوەی زۆری مایکرۆبایۆتای بەرهەمهێنەری SCFA، Faecalibacterium و Categorybacter. سەرەڕای ئەوە، کەمبوونەوەی زۆری کاتینیباکتێر لە ET پەیوەندی بە کەمبوونەوەی ئاستی ترشی پرۆپیۆنیکی و ئایزۆبوتیریکی پیساییەکانەوە هەبوو.
زۆربەی ئەو SCFAانەی لە قۆڵۆندا بەرهەم دەهێنرێن لەلایەن کۆلۆنۆسایدەکانەوە بە شێوەیەکی سەرەکی لە ڕێگەی گواستنەوەی مۆنۆکاربۆکسیلاتی وابەستە بە H+ یان وابەستە بە سۆدیۆمەوە وەرگیراون. ترشە چەورییە زنجیرە کورتە هەڵمژراوەکان وەک سەرچاوەیەکی وزە بۆ کۆلۆنۆسایدەکان بەکاردەهێنرێن، لە کاتێکدا ئەوانەی کە لە کۆلۆنۆسایدەکاندا میتابۆلیز نەکراون دەگوازرێنەوە بۆ ناو سووڕی دەروازە. SCFAs دەتوانێت کاریگەری لەسەر جووڵەی ڕیخۆڵە هەبێت، کارکردنی بەربەستی ڕیخۆڵە بەرز بکاتەوە، و کاریگەری لەسەر میتابۆلیزم و بەرگری خانەخوێ هەبێت19. پێشتر دەرکەوت کە چڕیی پیسایی بوتیرات، ئەسیتات و پرۆپیۆنات لە نەخۆشانی PD کەم بووەتەوە بە بەراورد لەگەڵ HCs17، کە ئەمەش لەگەڵ ئەنجامەکانماندا یەکدەگرێتەوە. توێژینەوەکەمان دەریخستووە کە SCFA لە نەخۆشانی تووشبوو بە ET کەمبووەتەوە، بەڵام زانیارییەکی کەم لەبارەی ڕۆڵی SCFA لە نەخۆشیەکانی ETدا هەیە. بوتیرات و پرۆپیۆنات دەتوانن بە GPCRەکانەوە ببەسترێتەوە و کاریگەرییان هەبێت لەسەر ئاماژەدانی وابەستە بە GPCR وەک ئاماژەدانی MAPK و NF-κB20. چەمکی بنەڕەتی میحوەرەکەی ڕیخۆڵە-مێشک ئەوەیە کە SCFAs کە لەلایەن میکرۆبەکانی ڕیخۆڵەوە دەردرێت دەتوانن کاریگەرییان هەبێت لەسەر ئاماژەدانی خانەخوێ، بەمەش کاریگەری لەسەر کارکردنی ڕیخۆڵە و مێشک دەبێت. لەبەر ئەوەی بوتیرات و پرۆپیۆنات کاریگەری ڕێگری بەهێزیان لەسەر چالاکیی هیستۆن دیئەسیتیلاز (HDAC) هەیە21 و بوتیرات دەتوانێت وەک لیگاندێک بۆ هۆکارەکانی نووسینەوەش کاربکات، کاریگەری بەرفراوانیان لەسەر میتابۆلیزمی خانەخوێ، جیاکردنەوە و بڵاوبوونەوە هەیە، بە شێوەیەکی سەرەکی بەهۆی کاریگەرییان لەسەر ڕێکخستنی جینەکان22. بە پشتبەستن بە بەڵگەکانی SCFA و نەخۆشییە تێکچوونی دەمارەکان، بوتیرات بە کاندیدێکی چارەسەری دادەنرێت بەهۆی توانای ڕاستکردنەوەی چالاکیی تێکچوونی HDAC، کە لەوانەیە ناوبژیوانی مردنی دەمارەکانی دۆپامینەرژیک بێت لە PD23،24،25. هەروەها توێژینەوەکانی ئاژەڵان توانای ترشی بوتیریکیان نیشانداوە بۆ ڕێگریکردن لە تێکچوونی دەمارە دۆپامینەرژیکەکان و باشترکردنی تێکچوونی جووڵە لە مۆدێلەکانی PD26،27. ترشی پرۆپیۆنیک دەرکەوتووە کە وەڵامەکانی هەوکردن سنووردار دەکات و یەکپارچەیی BBB دەپارێزێت28،29. توێژینەوەکان دەریانخستووە کە ترشی پرۆپیۆنیک مانەوەی دەمارە دۆپامینەرژیکەکان بەرەوپێش دەبات لە وەڵامی ژەهراویبوونی ڕۆتینۆن لە مۆدێلەکانی PD 30 و بەڕێوەبردنی زارەکی ترشی پرۆپیۆنیک لەدەستدانی دەمارە دۆپامینەرژیکەکان و کەمیی جووڵەیی لە مشکەکانی تووشبوو بە PD 31 ڕزگار دەکات. زانیارییەکی کەم لەبارەی ئەرکی ترشی ئایزۆبوتیریکەوە هەیە. بەڵام، لێکۆڵینەوەیەکی ئەم دواییە دەریخست کە کۆلۆنیکردنی مشکەکان بە B. ovale ڕێژەی SCFAی ڕیخۆڵە (لەوانەش ئەسیتات، پرۆپیۆنات، ئایزۆبوتیرات و ئایزۆڤالێرات) و چڕیی GABA لە ڕیخۆڵەدا زیاد دەکات، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە پەیوەندییەک لە نێوان مایکرۆبایۆتای ڕیخۆڵە و SCFAی ڕیخۆڵەدا دامەزراوە. چڕییەکانی گواستەرە دەمارییەکان32. بۆ ET، گۆڕانکارییە نەخۆشییە نائاساییەکان لە مێشکچکەدا بریتین لە گۆڕانکاری لە ئەکسۆنەکانی خانەکانی پورکینجە و دێندریتەکان، جێگۆڕکێ و لەدەستدانی خانەکانی پورکینجە، گۆڕانکاری لە ئەکسۆنەکانی خانەکانی سەبەتە، و نائاسایی لە پەیوەندییە ڕیشاڵییە بەرزبووەکان بۆ خانەکانی پورکینجە. ناوکەکان، کە دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی بەرهەمی GABAergic لە مێشکچکەوە3،4،33. تا ئێستا ڕوون نییە کە ئایا SCFAs پەیوەندییان بە تێکچوونی دەمارەکانی خانەکانی پورکینجە و کەمبوونەوەی بەرهەمهێنانی GABAی مێشکچکەوە هەیە یان نا. ئەنجامەکانمان پەیوەندییەکی نزیک لە نێوان SCFA و ET پێشنیار دەکەن؛ بەڵام، دیزاینی توێژینەوەی بڕبڕەیی ڕێگە بە هیچ دەرەنجامێک نادات سەبارەت بە پەیوەندی هۆکارانەی نێوان SCFA و پرۆسەی نەخۆشی ET. توێژینەوەی بەدواداچوونی درێژخایەنی زیاتر پێویستە، لەوانەش پێوانەکردنی زنجیرەیی SCFAی پیسایی، هەروەها توێژینەوەکانی ئاژەڵ کە میکانیزمەکان دەپشکنن.
وا بیردەکرێتەوە کە SCFAs هاندەری گرژبوونی ماسولکەی نەرمی قۆڵۆن بێت34. کەمی SCFA نیشانەکانی قەبزی خراپتر دەکات، و تەواوکەری خۆراک بە SCFA لەوانەیە نیشانەکانی قەبزی PD35 باشتر بکات. هەروەها ئەنجامەکانمان پەیوەندییەکی بەرچاو لە نێوان کەمبوونەوەی ڕێژەی SCFAی پیسایی و زیادبوونی قەبزی و تێکچوونی کارکردنی ئۆتۆنۆمی لە نەخۆشانی تووشبوو بە ET نیشان دەدەن. یەکێک لە ڕاپۆرتەکانی کەیس دەریخست کە چاندنی مایکرۆبایۆتا هەردوو لەرزینی بنەڕەتی و نیشانەکانی ڕیخۆڵە تووڕە لە نەخۆشی ٧ باشتر دەکات، ئەمەش زیاتر پەیوەندییەکی نزیک لە نێوان مایکرۆبایۆتای ڕیخۆڵە و ET پێشنیار دەکات. بۆیە، ئێمە پێمان وایە کە SCFA/مایکرۆبایۆتای پیسایی ڕەنگە کاریگەری لەسەر جووڵەی ڕیخۆڵەی خانەخوێ و کارکردنی سیستەمی دەماری ئۆتۆنۆمی هەبێت.
توێژینەوەکە دەریخستووە کە کەمبوونەوەی ئاستی SCFAs پیسایی لە ET پەیوەندی بە کەمبوونەوەی زۆری Faecalibacterium (پەیوەندیدار بە بوتیراتەوە) و Streptbacterium (پەیوەندیدار بە پرۆپیۆنات، بوتیرات و ئایزۆبوتیراتەوە هەیە). دوای ڕاستکردنەوەی FDR، ئەم پەیوەندییە بە شێوەیەکی بەرچاو دەمێنێتەوە. فایکالیباکتریۆم و سترێپتۆباکتریۆم وردە زیندەوەرانن کە SCFA بەرهەم دەهێنن. فایکالیباکتێریۆم بە وردە زیندەوەری بەرهەمهێنەری بوتیرات ناسراوە36، لە کاتێکدا بەرهەمە سەرەکییەکانی پەرداخکردنی کاتینیباکتێر بریتین لە ئەسیتات، بوتیرات و ترشی لاکتیک37. فایکالیباکتێریۆم لە 100%ی هەردوو گروپی ET و HC دۆزراوەتەوە؛ مامناوەندی زۆری ڕێژەیی گروپی ET 2.06% و گروپی HC 3.28% بوو (LDA 3.870). بەکتریا پۆلەکە لە 21.6% (8/37) گروپی HC و تەنها لە 1 نمونەی گروپی ET (1/35) دۆزراوەتەوە. هەروەها کەمبوونەوە و نەدۆزینەوەی بەکتریاکانی سترێپتۆباکتریا لە ET ڕەنگە ئاماژە بێت بۆ پەیوەندی لەگەڵ نەخۆشخوازبوونی نەخۆشییەکە. مامناوەندی زۆری ڕێژەیی جۆرەکانی کاتینیباکتێر لە گروپی HC 0.07% بوو (LDA 2.129). سەرەڕای ئەوە، بەکتریاکانی ترشی لاکتیک پەیوەندییان هەبوو بە گۆڕانکاری لە بوتیراتی پیسایی (P=0.016، P=0.096 دوای ڕێکخستنی FDR)، و کاندیدی هەوکردنی جومگەکان پەیوەندییان هەبوو بە گۆڕانکاری لە ئایزۆبوتیرات (P=0.016، P=0.072 دوای ڕێکخستنی FDR). دوای ڕاستکردنەوەی FDR، تەنها ڕەوتی پەیوەندی دەمێنێتەوە، کە لە ڕووی ئامارییەوە گرنگ نییە. هەروەها لاکتۆباسیلی ناسراون کە بەرهەمهێنەری SCFA (ترشی ئەسیک، ترشی پرۆپیۆنیک، ترشی ئایزۆبوتیریک، ترشی بوتیریک)ن 38 و Candidatus Arthromitus هاندەرێکی تایبەتە بۆ جیاکردنەوەی خانەکانی T helper 17 (Th17)، لەگەڵ Th1/2 و Tregs پەیوەستن بە هاوسەنگی بەرگری /Th1739. . توێژینەوەیەکی ئەم دواییە پێشنیاری ئەوە دەکات کە بەرزبوونەوەی ئاستی هەوکردنی ساختەی پیسایی لەوانەیە بەشداربێت لە هەوکردنی قۆڵۆن، تێکچوونی کارکردنی بەربەستی ڕیخۆڵە و هەوکردنی سیستەمی. کلۆستریدیۆم تریکۆفایتۆن لە ET زیاد بوو بە بەراورد بە PD. زۆری کلۆستریدیۆم تریکۆیدز پەیوەندییەکی نەرێنی لەگەڵ ترشی ئایزۆڤالێریک و ترشی ئایزۆبوتیریکدا هەبووە. دوای ڕێکخستنی FDR، هەردووکیان بە گرنگ مانەوە (P≥0.295). کلۆستریدیۆم پیلۆسۆم بەکتریایەکە کە ناسراوە بە پەیوەندی بە هەوکردنەوە و لەوانەیە بەشداربێت لە تێکچوونی کارکردنی بەربەستی ڕیخۆڵە41. توێژینەوەکەمان گۆڕانکاری لە مایکرۆبایۆتای ڕیخۆڵەی نەخۆشانی تووشبوو بە ET8 ڕاپۆرت کردووە. لێرەدا ئێمە هەروەها گۆڕانکاری لە SCFAs لە ET ڕاپۆرت دەکەین و پەیوەندییەک لە نێوان ناڕێکی زیندەیی ڕیخۆڵە و گۆڕانکاری لە SCFAs دیاری دەکەین. کەمبوونەوەی ئاستی SCFA پەیوەندییەکی نزیک بە ناڕێکی زیندەیی ڕیخۆڵە و توندی لەرزین لە ETدا هەیە. ئەنجامەکانمان پێشنیاری ئەوە دەکەن کە میحوەرەکەی ڕیخۆڵە-مێشک ڕەنگە ڕۆڵێکی گرنگ بگێڕێت لە دروستبوونی نەخۆشی ET، بەڵام لێکۆڵینەوەی زیاتر لە مۆدێلی ئاژەڵەکاندا پێویستە.
بە بەراورد لەگەڵ نەخۆشانی تووشبوو بە PD، نەخۆشانی تووشبوو بە ET ئاستی ترشی ئایزۆڤالێریک و ئایزۆبوتیریکیان لە پیساییەکانیاندا کەمترە. تێکەڵکردنی ترشی ئایزۆڤالێریک و ترشی ئایزۆبوتیریک ETی لە PDدا دەستنیشان کرد بە AUC ی 0.743 (95% CI: 0.629-0.857)، هەستیاری 74.3% و تایبەتمەندی 62.9%، ئەمەش پێشنیاری ڕۆڵی پۆتانسێلی ئەوان دەکات وەک نیشاندەری زیندوو لە دەستنیشانکردنی جیاوازی ET. . ئاستی ترشی ئایزۆڤالێریکی پیسایی پەیوەندییەکی پێچەوانەی لەگەڵ نمرەکانی FTM و TETRAS هەبوو. ئاستی ترشی ئایزۆبوتیریکی پیسایی پەیوەندییەکی پێچەوانەی لەگەڵ نمرەکانی FTM هەبوو. کەمبوونەوەی ئاستی ترشی ئایزۆبوتیریک پەیوەندی بە کەمبوونەوەی زۆری بەکتریاکانی کاتۆباکتریا هەبووە. زانیارییەکی کەم لەبارەی ئەرکەکانی ترشی ئایزۆڤالێریک و ترشی ئایزۆبوتیریکەوە هەیە. توێژینەوەیەکی پێشوو دەریخست کە کۆلۆنیکردنی مشکەکان بە Bacteroides ovale ڕێژەی SCFA ی ڕیخۆڵە (لەوانەش ئەسیتات، پرۆپیۆنات، ئایزۆبوتیرات، و ئایزۆڤالێرات) و چڕیی GABA لە ڕیخۆڵەدا زیاد دەکات، ئەمەش پەیوەندی ڕیخۆڵەیی نێوان مایکرۆبایۆتا و چڕیی SCFA/دەمار گواستنەوەی ڕیخۆڵەی تیشک خستووە32. ئەوەی جێگای سەرنجە، ئاستی ترشی ئایزۆبوتیریکی چاودێرکراو لە نێوان گروپەکانی PD و HC هاوشێوە بوو، بەڵام لە نێوان گروپەکانی ET و PD (یان HC) جیاواز بوو. ترشی ئایزۆبوتیریک دەتوانێت جیاوازی بکات لە نێوان ET و PD بە AUC ی 0.718 (95% CI: 0.599-0.836) و ET و NC بە AUC ی 0.655 (95% CI: 0.525-0.786) دەستنیشان بکات. سەرەڕای ئەوە، ئاستی ترشی ئایزۆبوتیریک پەیوەندی بە توندی لەرزەوە هەیە، ئەمەش پەیوەندییەکەی لەگەڵ ET زیاتر بەهێز دەکات. پرسیارێک کە ئایا ترشی ئایزۆبوتیریکی زارەکی دەتوانێت توندی لەرز لە نەخۆشانی تووشبوو بە ET کەم بکاتەوە شایەنی لێکۆڵینەوەی زیاترە.
بەم شێوەیە، ڕێژەی SCFAی پیسایی لە نەخۆشانی تووشبوو بە ET کەم دەبێتەوە و پەیوەندی بە توندی کلینیکی ET و گۆڕانکارییە تایبەتەکان لە مایکرۆبایۆتای ڕیخۆڵەدا هەیە. پرۆپیۆناتی پیسایی، بوتیرات، و ئایزۆبوتیرات لەوانەیە نیشاندەری زیندەیی دەستنیشانکردن بن بۆ ET، لە کاتێکدا ئایزۆبوتیرات و ئایزۆڤالێرات لەوانەیە نیشاندەری زیندەیی دەستنیشانکردنی جیاواز بن بۆ ET. گۆڕانکاری لە ئایزۆبوتیراتی پیساییدا ڕەنگە تایبەتتر بێت بۆ ET لە چاو گۆڕانکاری لە SCFAەکانی تر.
توێژینەوەکەمان چەندین سنوورداری هەیە. یەکەم، شێوازی خۆراک و پەسەندکردنی خۆراک ڕەنگە کاریگەری لەسەر دەربڕینی مایکرۆبایۆتا هەبێت، نمونەی توێژینەوەی گەورەتر لە دانیشتوانی جیاوازدا پێویستە، و توێژینەوەکانی داهاتوو پێویستە ڕاپرسی خۆراکی گشتگیر و سیستماتیکی وەک پرسیارنامەی فرێکوێنسیی خۆراک بناسێنن. دووەم، دیزاینی توێژینەوەی بڕبڕەیی ڕێگری دەکات لە هەر دەرەنجامێک سەبارەت بە پەیوەندی هۆکارانە لە نێوان SCFAs و گەشەکردنی ET. توێژینەوەی بەدواداچوونی درێژخایەنی زیاتر لەگەڵ پێوانەکردنی زنجیرەیی SCFAی پیسایی پێویستە. سێیەم، تواناکانی دەستنیشانکردن و جیاوازی دەستنیشانکردنی ئاستی SCFAی پیسایی پێویستە بە بەکارهێنانی نمونەی سەربەخۆ لە ET، HC، و PD پشتڕاست بکرێتەوە. پێویستە لە داهاتوودا نمونەی پیسایی سەربەخۆتر تاقیبکرێتەوە. لە کۆتاییدا، نەخۆشانی تووشبوو بە PD لە کۆهۆرتەکەماندا ماوەی نەخۆشیەکەیان بە شێوەیەکی بەرچاو کورتتر بووە لە چاو نەخۆشانی تووشبوو بە ET. ئێمە بە شێوەیەکی سەرەکی ET، PD و HCمان بەپێی تەمەن، ڕەگەز و BMI هاوتا کرد. بە سەرنجدان بە جیاوازی لە ڕێڕەوی نەخۆشی لە نێوان گروپی ET و گروپی PD، ئێمە هەروەها لێکۆڵینەوەمان لە 33 نەخۆشی تووشبوو بە PD سەرەتایی و 16 نەخۆشی تووشبوو بە ET (ماوەی نەخۆشی ≤3 ساڵ) کرد بۆ بەراوردکردنی زیاتر. جیاوازی نێوان گروپەکان لە SCFA بەگشتی لەگەڵ داتا سەرەتاییەکانمان یەکدەگرێتەوە. سەرەڕای ئەوە، ئێمە هیچ پەیوەندییەکمان لە نێوان ماوەی نەخۆشی و گۆڕانکارییەکانی SCFAدا نەدۆزیەوە. بەڵام لە داهاتوودا باشترە نەخۆشانی تووشبوو بە PD و ET لە قۆناغێکی سەرەتاییدا بە ماوەی نەخۆشی کورتتر وەربگیرێن بۆ تەواوکردنی چەسپاندنەکە لە نمونەیەکی گەورەتردا.
پرۆتۆکۆڵی توێژینەوەکە لەلایەن لیژنەی ئەخلاقی نەخۆشخانەی ڕویجین پەسەندکرا، کە سەر بە قوتابخانەی پزیشکی زانکۆی شەنگەهای جیاو تۆنگ (RHEC2018-243). ڕەزامەندی ئاگادارکراوی نووسراو لە هەموو بەشداربووان وەرگیرا.
لە نێوان مانگی یەکی ساڵی ٢٠١٩ و کانوونی دووەمی ٢٠٢٢، ١٠٩ کەس (٣٧ ET، ٣٧ PD، و ٣٥ HC) لە کلینیکی سەنتەری تێکچوونی جووڵەی نەخۆشخانەی ڕویجین، کە سەر بە قوتابخانەی پزیشکی زانکۆی شەنگەهای جیاو تۆنگ، لەم توێژینەوەیەدا بەشداربوون. پێوەرەکان بریتی بوون لە: (1) تەمەنی 25-85 ساڵ، (2) نەخۆشانی تووشبوو بە ET بەپێی پێوەرەکانی گروپی کاری MDS 42 دەستنیشانکران و PD بەپێی پێوەرەکانی MDS 43 دەستنیشانکران، (3) هەموو نەخۆشەکان پێش کورسی دەرمانی دژە-PDیان نەخواردبوو. کۆکردنەوەی نمونەکان. (4) گروپی ET تەنها β-بلۆکەر یان هیچ دەرمانێکی پەیوەندیداریان نەخواردووە پێش کۆکردنەوەی نمونەی پیسایی. هەروەها HCs کە هاوتا بوون لەگەڵ تەمەن، ڕەگەز و پێوەرەکانی بارستەی جەستە (BMI) هەڵبژێردران. پێوەرەکانی دەرکردن بریتی بوون لە: (١) ڕووەکخۆرەکان، (٢) خراپی خۆراک، (٣) نەخۆشییە درێژخایەنەکانی کۆئەندامی هەرس (لەوانەش نەخۆشی هەوکردنی ڕیخۆڵە، برینی گەدە یان دوانزەگرێ)، (٤) نەخۆشی درێژخایەنی توند (لەوانەش وەرەمی شێرپەنجەیی)، سستبوونی دڵ، سستبوونی گورچیلە، نەخۆشییە خوێنبەرەکان) (٥) مێژووی تووشبوون بە نەخۆشییە سەرەکییەکانی گەدە و ڕیخۆڵە نەشتەرگەری، (٦) خواردنی درێژخایەن یان بەردەوامی ماست، (٧) بەکارهێنانی هەر پرۆبایۆتیکێک یان ئانتیبایۆتیکێک بۆ ماوەی یەک مانگ، (٨) بەکارهێنانی درێژخایەنی کۆرتیزۆل، ڕێگریکەری پەمپە پرۆتۆن، ستاتین، مەتفۆرمین، سەرکوتکەری بەرگری یان دەرمانی دژە شێرپەنجە و (٩) تێکچوونی توندی مەعریفی کە کاریگەری لەسەر تاقیکردنەوە کلینیکیەکان دەبێت.
هەموو بابەتەکان مێژووی پزیشکی، کێش و باڵایان زانیارییان پێشکەش کرد بۆ حیسابی BMI، و پشکنینی دەمار و هەڵسەنگاندنی کلینیکییان بۆ کرا وەک پێوەرەکانی هەڵسەنگاندنی دڵەڕاوکێی هامیلتۆن (HAMA) 44 نمرەی دڵەڕاوکێ، نمرەی پێوەرەکانی هەڵسەنگاندنی خەمۆکی هامیلتۆن-17 (HAMD-17) 45. خەمۆکی، توندی قەبزی بە بەکارهێنانی پێوەرەکانی قەبزی ویسنەر 46 و بریستۆڵ پێوەرەکانی پیسایی 47 و ئەدای مەعریفی بە بەکارهێنانی پشکنینی باری دەروونی بچووک (MMSE) 48 . پێوەر بۆ هەڵسەنگاندنی نیشانە ئۆتۆنۆمییەکانی نەخۆشی پارکینسۆن (SCOPA-AUT) 49 تێکچوونی کارکردنی ئۆتۆنۆمی لە نەخۆشانی تووشبوو بە ET و PD تاقیکردەوە. پێوەرەکانی هەڵسەنگاندنی لەرزینی کلینیکی فان-تۆلۆس-مارین (FTM) و پێوەرەکانی هەڵسەنگاندنی لەرزینە بنەڕەتییەکان (TETRAS) 50 گروپی توێژینەوەی لەرزین (TRG) 50 لە نەخۆشانی تووشبوو بە ET پشکنینیان بۆ کرا؛ پێوەرەکانی هەڵسەنگاندنی نەخۆشی کینسۆن کە لەلایەن کۆمەڵەی نەخۆشی پارکینسۆنی یەکگرتووەوە سپۆنسەر دەکرێت (MDS-UPDRS) وەشانی 51 و هۆین و یاهر (HY) پۆلی 52 پشکنینیان بۆ کرا.
داوا لە هەر بەشداربوویەک کرا کە بەیانیان بە بەکارهێنانی دەفری کۆکردنەوەی پیسایی نمونەی پیسایی کۆبکاتەوە. دەفرەکان بگوازەرەوە بۆ سەر سەهۆڵ و پێش پرۆسێسکردن لە پلەی گەرمی -80 پلەی سەدیدا هەڵیانبگرە. شیکاری SCFA بەپێی کارەکانی ڕۆتینی کۆمپانیای بایۆتەکنەلۆژیای تیانجین (شەنگهای) ئەنجامدرا 400 میلیگرام نمونەی پیسایی تازە لە هەر بابەتێک کۆکرایەوە و بە بەکارهێنانی SCFAs شیکرایەوە دوای وردکردن و پێش دەنگدان. SCFA هەڵبژێردراوەکان لە پیساییدا بە بەکارهێنانی کرۆماتۆگرافی گازی-سپێکترۆمێتری بارستەیی (GC-MS) و کرۆماتۆگرافی شلە-تاندێم MS (LC-MS/MS) شیکرانەوە.
DNA لە نمونەی 200 میلیگرام بە بەکارهێنانی QIAamp® Fast DNA Stool Mini Kit (QIAGEN, Hilden, Germany) بەپێی ڕێنماییەکانی بەرهەمهێنەر دەرهێنرا. پێکهاتەی میکرۆبی بە ڕێکخستنی جینی 16 S rRNA لەسەر DNA کە لە پیسایی جیاکراوەتەوە بە گەورەکردنی ناوچەی V3-V4 دیاریکرا. تاقیکردنەوەی DNA بە بەڕێوەبردنی نمونەکە لەسەر جێڵی ئاگارۆسی 1.2%. گەورەکردنی کارلێکی زنجیرەی پۆلیمێراز (PCR)ی جینی 16S rRNA بە بەکارهێنانی پرایمەری بەکتریا گشتگیر (357 F و 806 R) و کتێبخانەی دوو هەنگاوی ئەمپلیکۆن کە لەسەر پلاتفۆرمی نۆڤاسێک دروستکرابوو ئەنجامدرا.
گۆڕاوە بەردەوامەکان بە شێوەی مامناوەندی ± لادانێکی ستاندارد دەربڕدراون، و گۆڕاوە پۆلێنییەکان بە ژمارە و ڕێژەی سەدی دەربڕدراون. ئێمە تاقیکردنەوەی لێڤینمان بەکارهێنا بۆ تاقیکردنەوەی یەکسانی جیاوازییەکان. بەراوردکردنەکان بە بەکارهێنانی تاقیکردنەوەکانی t دوو کلک یان شیکاری جیاوازی (ANOVA) ئەنجامدرا ئەگەر گۆڕاوەکان بە شێوەیەکی ئاسایی دابەشکرابن و تاقیکردنەوەکانی مان-ویتنی U ناپارامێتری ئەگەر گریمانەکانی ئاساییبوون یان هاوشێوەیی پێشێلکرابوون. ئێمە ناوچەی ژێر کێوی تایبەتمەندی کارکردنی وەرگر (ROC) (AUC)مان بەکارهێنا بۆ ژماردن و دیاریکردنی ئەدای دەستنیشانکردنی مۆدێلەکە و پشکنینی توانای SCFA بۆ جیاکردنەوەی نەخۆشانی تووشبوو بە ET لە ئەوانەی کە HC یان PDیان هەبووە. بۆ پشکنینی پەیوەندی نێوان SCFA و توندی کلینیکی، ئێمە شیکاری پەیوەندی سپیرمانمان بەکارهێنا. شیکاری ئاماری بە بەکارهێنانی نەرمەکاڵای SPSS (وەشان 22.0؛ SPSS Inc.، شیکاگۆ، IL) ئەنجامدرا لەگەڵ ئاستی گرنگی (لەوانەش بەهای P و FDR-P) کە لە 0.05 (دوولایەنە) دانرابوو.
16 زنجیرەی S بە بەکارهێنانی تێکەڵەیەک لە نەرمەکاڵای Trimmomatic (وەشان 0.35)، Flash (وەشان 1.2.11)، UPARSE (وەشان v8.1.1756)، mothur (وەشان 1.33.3) و R (وەشان 3.6.3) شیکرانەوە. داتاکانی جینی 16S rRNA خاو بە بەکارهێنانی UPARSE پرۆسێس کران بۆ دروستکردنی یەکە تاکسۆنۆمییە کارپێکراوەکان (OTUs) بە ناسنامەی 97%. تاکسۆنۆمیەکان بە بەکارهێنانی سیلڤا ١٢٨ وەک بنکەدراوەی ئاماژە دیاری کران. ئاستی گشتی داتاکانی زۆری ڕێژەیی بۆ شیکاری زیاتر هەڵبژێردرا. شیکاری جیاکاری هێڵی (LDA) شیکاری قەبارەی کاریگەری (LEfSE) بۆ بەراوردکردنی نێوان گروپەکان (ET بەرامبەر HC، ET بەرامبەر PD) بە ئاستی α 0.05 و ئاستی قەبارەی کاریگەری 2.0 بەکارهات. ڕەگەزە جیاکارییەکان کە بە شیکاری LEfSE دەستنیشانکراون زیاتر بۆ شیکاری پەیوەندی سپیرمەنی SCFA بەکارهێنران.
بۆ زانیاری زیاتر لەسەر دیزاینی توێژینەوەکە، سەیری پوختەی ڕاپۆرتی توێژینەوەی سروشتی بکە کە پەیوەندی بەم بابەتە هەیە.
داتاکانی ڕێکخستنی 16S خام لە بنکەدراوەی بایۆپرۆژەی سەنتەری نیشتمانی بۆ زانیاری بایۆتەکنەلۆژیا (NCBI) (SRP438900: PRJNA974928)، URL: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/Traces/study/?acc= SRP438900&o هەڵدەگیرێن. =acc_s% 3Aa. زانیارییە پەیوەندیدارەکانی دیکە لەسەر داواکارییەکی گونجاو لەبەردەستی نووسەری پەیوەندیداردان، وەک هاوکارییە زانستییەکان و ئاڵوگۆڕی ئەکادیمی لەگەڵ پڕۆژەی توێژینەوەی تەواو. هیچ گواستنەوەیەکی زانیاری بۆ لایەنی سێیەم بەبێ ڕەزامەندی ئێمە ڕێگەپێدراو نییە.
کۆدی سەرچاوە کراوە تەنها بە تێکەڵەیەک لە Trimmomatic (وەشان 0.35)، Flash (وەشان 1.2.11)، UPARSE (وەشان v8.1.1756)، mothur (وەشان 1.33.3) و R (وەشان 3.6.3)، بە بەکارهێنانی ڕێکخستنە پێشوەختەکان یان بەشی “شێواز”. دەتوانرێت زانیاری ڕوونکەرەوەی زیاتر بدرێت بە نووسەری پەیوەندیدار لەسەر داوای گونجاو.
Pradeep S و Mehanna R. تێکچوونی گەدە و ڕیخۆڵە لە تێکچوونی جووڵەی بەرزی جوڵە و ئاتاکسی. پەیوەندی بە نەخۆشی پارکینسۆنەوە هەیە. شێوان. 90، 125–133 (2021).
لویس، ئی دی و فاوست، پی ئێڵ نەخۆشی لەرزە بنەڕەتییەکان: تێکچوونی دەمارەکان و ڕێکخستنەوەی پەیوەندییەکانی دەمارەکان. نات. پاستور نیرۆل. 16، 69–83 (2020).
جیرۆنێل، ئەی. ئایا لەرزێکی بنەڕەتی نەخۆشییەکی سەرەتایی تێکچوونی کارکردنی گابایە؟ بەڵێ. نێودەوڵەتی بوون. پەرستیار زانستی دەمار. 163، 259–284 (2022).
دۆگرا ن.، مانی ئاڕ جەی و کاتارا دی پی میحوەرەکەی ڕیخۆڵە-مێشک: دوو شێوازی ئاماژەدان لە نەخۆشی پارکینسۆن. مۆلیکولی خانەیی. بایۆلۆجی دەمارەکان. 42، 315–332 (2022).
کویگلی، ئی ئێم ئێم. میحوەرەکەی مایکرۆبایۆتا-مێشک-ڕیخۆڵە و نەخۆشییە تێکچوونی دەمارەکان. هەنووکە. نێلۆر. زانستی دەمار. ڕاپۆرتەکان ١٧، ٩٤ (٢٠١٧).
Liu, XJ, Wu, LH, Xie, WR and He, XX چاندنی مایکرۆبایۆتای پیسایی لە یەک کاتدا لەرزینە بنەڕەتییەکان و نیشانەکانی ڕیخۆڵەی توڕەیی لە نەخۆشەکاندا باشتر دەکات. دەروونناسی پیرەکان 20، 796–798 (2020).
ژانگ پ. و هاوکارانی. گۆڕانکاری تایبەت لە مایکرۆبایۆتای ڕیخۆڵە لە لەرزینە بنەڕەتییەکان و جیابوونەوەیان لە نەخۆشی پارکینسۆن. NPJ نەخۆشی پارکینسۆن. 8، 98 (2022).
لو س، ژو ه، ژانگ ج و وانگ دی. ڕۆڵی گرنگی مایکرۆبایۆتا لە ڕێکخستنی یەکەکانی دەمار-گلیال-پۆششی. بەرگری لە بەرامبەر هەوکردنەکان. 14، 5613–5628 (2021).
ئیمین ئەی و هاوکارانی. نەخۆشیەکانی ئەلفا-سینوکلینی دوانزەگرێ و گلیۆسی ڕیخۆڵە لە نەخۆشی پێشکەوتووی پارکینسۆن. جووڵە. شێوان. https://doi.org/10.1002/mds.29358 (2023).
سکۆرڤانێک م. و هاوکارانی. دژەتەنەکانی ئەلفا-سینوکلین 5G4 نەخۆشی ئاشکرای پارکینسۆن و نەخۆشی پارکینسۆن پێش درۆماڵ لە چڵمی قۆڵۆندا دەناسنەوە. جووڵە. شێوان. 33، 1366–1368 (2018).
ئەلگارنی م و فاسانو ئە. ڕێکەوتی لەرزینە بنەڕەتییەکان و نەخۆشی پارکینسۆن. پەیوەندی بە نەخۆشی پارکینسۆنەوە هەیە. شێوان. 46، С101–С104 (2018).
سامپسۆن، تی ئاڕ و هاوکارانی. مایکرۆبایۆتای ڕیخۆڵە کەمیی جووڵەیی و هەوکردنی دەمارەکان لە مۆدێلەکانی نەخۆشی پارکینسۆندا دەگۆڕێت. سێڵ 167، 1469–1480.e1412 (2016).
ئونگەر، ئێم ئێم و هاوکارانی. ترشە چەورییە زنجیرە کورتەکان و مایکرۆبایۆتای ڕیخۆڵە لە نێوان نەخۆشانی تووشبوو بە نەخۆشی پارکینسۆن و کۆنتڕۆڵە هاوتاکانی تەمەن جیاوازن. پەیوەندی بە نەخۆشی پارکینسۆنەوە هەیە. شێوان. 32، 66–72 (2016).
بلیچەر ئی، لیڤی م، تاتیرۆڤسکی ئی و ئێلیناڤ ئی. میتابۆلیتەکان کە لەلایەن مایکرۆبایۆمەوە لە ڕووکاری بەرگری خانەخوێدا ڕێکدەخرێن. ج.ئیمونۆلۆژی. 198، 572–580 (2017).