ڕێژەی چاودێرکراوی ئایزۆمێرەکانی COM لە ISM زانیاری بەنرخ سەبارەت بە کیمیا و فیزیای گازەکان و لە کۆتاییدا مێژووی هەوری گەردیلەیی دەدات.
ڕێژەی ترشی c-HCOOH لە ناوەکی سارددا تەنها 6%ی ناوەڕۆکی ئایزۆمێری c-HCOOH یە، و سەرچاوەکەی نادیارە. لێرەدا ئێمە بوونی c-HCOOH لە هەورە گەردیلەییە تاریکەکاندا ڕوون دەکەینەوە بە لەناوچوون و کەمکردنەوەی c-HCOOH و t-HCOOH لە کاتی خولەکاندا کە HCOOH و مۆلیکولە زۆر زۆرەکانی وەک HCO+ و NH3 تێیدا بەشدارن.
ئێمە ڕێگەیەکی درێژکراوەی سەرەتاییمان بەکارهێنا بۆ حیسابی دابەشکردنی وزەی پۆتانسێل بۆ ڕێڕەوی تێکچوون/سوڕانەوە c-HCOOH و t-HCOOH. نەگۆڕەکانی ڕێژەی جیهانی و هۆکارەکانی لقبوون لەسەر بنەمای تیۆری باری گواستنەوە و فۆڕمی هاوکێشە سەرەکییەکە لە ژێر بارودۆخی ئاسایی ISMدا حیسابی بۆ کرا.
HCOOH لەناو دەچێت لەکاتی کارلێککردن لەگەڵ HCO+ لە قۆناغی گازیدا بۆ دروستکردنی سێ ئایزۆمێری کاتیۆنی HC(OH)2+. باوترین کاتیۆنەکان دەتوانن لەگەڵ مۆلیکولە باوەکانی تری ناو ISM وەک NH3 لە هەنگاوی دووەمدا کارلێک بکەن بۆ گۆڕینی c-HCOOH و t-HCOOH. ئەم میکانیزمە دروستبوونی c-HCOOH لە هەوری گەردیلەیی تاریکدا ڕوون دەکاتەوە. بە لەبەرچاوگرتنی ئەم میکانیزمە، ڕێژەی c-HCOOH بە بەراورد بە t-HCOOH 25.7% بوو.
بۆ ڕوونکردنەوەی 6%ی تێبینییە ڕاپۆرتکراوەکان، ئێمە پێشنیار دەکەین کە میکانیزمێکی زیادە بۆ لەناوبردنی کاتیۆنی HCOOH لەبەرچاو بگیرێت. میکانیزمی ترش-بازی یەک لە دوای یەک (SAB) کە لەم کارەدا پێشنیار کراوە پرۆسەیەکی خێرا لە مۆلیکولەکان لەخۆدەگرێت کە زۆر باو لە ISMدا.
بۆیە، ئەگەری زۆرە HCOOH ئەو گواستنەوەیە تێپەڕێت کە ئێمە پێشنیارمان کرد لە ژێر بارودۆخی هەوری گەردیلەیی تاریکدا. ئەمە ڕێبازێکی نوێیە لەناو ئایزۆمێریزمی مۆلیکولە ئۆرگانییەکان لە ISM، کە ڕەنگە هەوڵی ڕوونکردنەوەی پەیوەندییەکانی نێوان ئایزۆمێرەکانی مۆلیکولە ئۆرگانییەکان بدات کە لە ISMدا دۆزراونەتەوە.
جۆن گارسیا، ئیساسن خیمێنیز-سێرا، خۆسێ کارلۆس کۆلچادۆ، جێرماین مۆرپێسێرێس، ئەنتۆنیۆ مارتینێز-هینارێس، ڤیکتۆر ئێم ڕیڤێرا، لۆرا کۆرزی، جیسوس مارتن-پایندێ
بابەتەکان: فیزیای فەلەکی گەلەئەستێرەیی (astro-ph.GA)، فیزیای کیمیایی (physical.chem-ph) ئاماژە بەم شێوەیە کراوە: arXiv:2301.07450 [astro-ph.GA] (یان ئەم وەشانەی arXiv:2301.07450v1 [astro-ph.GA] ) مێژووی پابەندبوون لەلایەن: خوان گارسیا دی لا کۆنسێپسیۆن [v1] چوارشەممە 18ی ژانویە 2023 11:45:25 UTC (1909 KB) https://arxiv.org/abs/2301.07450 ئەستێرەناسی، ئەستێرەکیمیا
هاوبەشی دامەزرێنەری کۆمپانیای SpaceRef، ئەندامی یانەی گەڕانەکان، ئەندامی پێشووی ناسا، ئەندامی تیمی مەیدانی، پەیامنێری بۆشایی ئاسمان و ئەستێرەناسی و شاخەوان لە هەڵاتن.