چینە دەرەکییە چەسپاوەکەی قارچک و بەکتریا کە پێی دەوترێت "ماتریکسی دەرەوەی خانەیی" یان ECM، یەکگرتوویی جەلی هەیە و وەک چین و توێکڵێکی پارێزەر کاردەکات. بەڵام بەپێی لێکۆڵینەوەیەکی ئەم دواییەی گۆڤاری iScience کە لەلایەن زانکۆی ماساشوستس ئەمهێرسەوە بە هاوکاری پەیمانگای پۆلیتەکنیکی وۆرسێستەر ئەنجامدراوە، ECM ی هەندێک لە وردە زیندەوەران تەنها لە بوونی ترشی ئۆکسالیک یان ترشە سادەکانی تردا جێڵێک دروست دەکات. لەبەر ئەوەی ECM ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت لە هەموو شتێکدا لە بەرگری دژەزیندەییەوە تا بۆری گیران و پیسبوونی ئامێرە پزیشکییەکان، تێگەیشتن لەوەی کە چۆن وردە زیندەوەران دەستکاری چینە جێڵییە چەسپاوەکانیان دەکەن کاریگەرییەکی فراوانی لەسەر ژیانی ڕۆژانەمان هەیە.

باری گودێل، مامۆستای مایکرۆبایۆلۆجی لە زانکۆی ماساشوستس ئەمهێرس و نووسەری باڵای توێژینەوەکە دەڵێت: "هەمیشە حەزم لە ECMی میکرۆبی بووە". "زۆرجار خەڵک بیر لە ECM دەکەنەوە وەک چینێکی دەرەوەی پارێزەری بێهێز کە وردە زیندەوەران دەپارێزێت. بەڵام دەتوانێت وەکو بۆرییەک بۆ ماددە خۆراکیەکان و ئەنزیمەکانی ناو خانە میکرۆبیەکان و دەرەوەی خانەکانی میکرۆبیش بێت."
ڕوپۆشەکە چەندین ئەرکی هەیە: چەسپاوییەکەی بەو مانایەیە کە تاکە وردە زیندەوەران دەتوانن بەیەکەوە کۆببنەوە و کۆلۆنی یان "بایۆفیلم" دروست بکەن، و کاتێک وردە زیندەوەری پێویست ئەم کارە دەکەن، دەتوانێت بۆریەکان دابخات یان ئامێرە پزیشکییەکان پیس بکات.
بەڵام توێکڵەکە دەبێت ڕژێنەریش بێت: زۆرێک لە وردە زیندەوەران ئەنزیمە جۆراوجۆرەکان و میتابۆلیتە جیاوازەکان لە ڕێگەی ECMەوە دەردەکەن، بۆ ناو ئەو مادەیەی کە دەیانەوێت بیخۆن یان تووشیان بکەن (وەک دارە ڕزیوەکان یان شانەکانی کڕکڕاگە)، و پاشان، کاتێک ئەنزیمەکان کارەکانیان تەواو کرد، ئەرکی هەرسکردن – گەڕانەوەی ماددە خۆراکیەکان لە ڕێگەی ECM.
ئەمەش بەو مانایەیە کە ECM تەنها چینێکی پارێزەری بێهێز نییە؛ لە ڕاستیدا، وەک گودێل و هاوکارەکانی نیشانیان دا، پێدەچێت وردە زیندەوەران توانای کۆنترۆڵکردنی چەسپاوی ECM یان هەبێت و بەم هۆیەوە ڕژانی. چۆن دەیکەن؟
لە قارچکدا دەردانەکە وەک ترشی ئۆکسالیک دەردەکەوێت، کە ترشێکی ئۆرگانیکی باو و بە شێوەیەکی سروشتی لە زۆرێک لە ڕووەکەکاندا ڕوودەدات و وەک گودێل و هاوکارەکانی بۆیان دەرکەوتووە، زۆرێک لە وردە زیندەوەران وا دیارە ئەو ترشە ئۆکسالیکە بەکاردەهێنن کە دەریدەدەن بۆ بەستنەوە بە چینە دەرەکییەکانی کاربۆهیدراتەکان. پێکهێنانی مادەیەکی چەسپاو. ، ECM هاوشێوەی جەلی.
بەڵام کاتێک تیمەکە لە نزیکەوە سەیریان کرد، بۆیان دەرکەوت کە ترشی ئۆکسالیک نەک تەنها یارمەتی بەرهەمهێنانی ECM دەدات، بەڵکو "ڕێکخراوە": تا میکرۆبەکان ترشی ئۆکسالیکی زیاتر زیاد بکەن بۆ تێکەڵەی کاربۆهیدرات-ترشی، ECM زیاتر چەسپاو دەبێت. تا ECM چەسپاوتر بێت، زیاتر ڕێگری دەکات لە چوونە ژوورەوە یان دەرچوونی مۆلیکولە گەورەکان لە میکرۆبەکەدا، لەکاتێکدا مۆلیکولە بچووکەکان ئازاد دەمێننەوە بۆ چوونە ناو میکرۆبەکە لە ژینگەوە و بە پێچەوانەشەوە.
ئەم دۆزینەوە تەحەدای تێگەیشتنی زانستی تەقلیدی دەکات کە چۆن جۆرە جیاوازەکانی پێکهاتەکان کە لەلایەن قارچک و بەکتریاکانەوە دەردەکەون لە ڕاستیدا لەم وردە زیندەوەرانە دەچنە ناو ژینگە. گودێل و هاوکارەکانی پێشنیاریان کردووە کە لە هەندێک حاڵەتدا ڕەنگە وردە زیندەوەران زیاتر پشت بە دەردانی مۆلیکولە زۆر بچووکەکان ببەستن بۆ هێرشکردنە سەر ئەو ماتریکس یان شانەیەی کە وردە زیندەوەران پشتی پێدەبەستێت بۆ مانەوە یان تووشبوون. ئەمەش بەو مانایەیە کە دەردانی مۆلیکولە بچووکەکان ڕەنگە ڕۆڵێکی گەورە بگێڕێت لە دروستبوونی نەخۆشیدا ئەگەر ئەنزیمە گەورەکان نەتوانن بە ماتریکسی دەرەوەی خانەیی میکرۆبیدا تێپەڕن.
گودێل دەڵێت: "پێدەچێت زەمینەیەکی ناوەڕاست هەبێت کە وردە زیندەوەران دەتوانن ئاستی ترشێتی کۆنترۆڵ بکەن بۆ ئەوەی خۆیان لەگەڵ ژینگەیەکی دیاریکراودا بگونجێنن، هەندێک لە مۆلیکولە گەورەکان، وەک ئەنزیمەکان دەهێڵنەوە، لە هەمان کاتدا ڕێگە بە مۆلیکولە بچووکەکان دەدەن بە ئاسانی بەناو ECMدا تێپەڕن مۆلیکولی زۆر گەورە. هەر ئەم توانایەی خۆکارکردنە کە دەتوانێت کلیلی تێپەڕاندنی یەکێک لە بەربەستە سەرەکییەکانی چارەسەری دژە میکرۆب بێت، چونکە دەستکاریکردنی ECM بۆ ئەوەی زیاتر ڕژاو بێت دەتوانێت کاریگەری ئانتیبایۆتیک و دژە میکرۆبەکان باشتر بکات.

گودێل دەڵێت: "ئەگەر بتوانین کۆنتڕۆڵی بایۆسێنتێزی و دەردانی ترشە بچووکەکانی وەک ئۆکسالێت لە هەندێک میکرۆبدا بکەین، ئەوا دەتوانین کۆنترۆڵی ئەو شتانەش بکەین کە دەچنە ناو میکرۆبەکانەوە، ئەمەش دەتوانێت ڕێگەمان پێبدات باشتر چارەسەری زۆرێک لە نەخۆشییە میکرۆبییەکان بکەین".
لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٢، زانای مایکرۆبایۆلۆجی یاسو مۆریتا یارمەتییەکی لە دامەزراوە نیشتمانییەکانی تەندروستی وەرگرت بۆ پشتگیریکردنی توێژینەوەکان کە لە کۆتاییدا ئامانجیان پەرەپێدانی چارەسەری نوێ و کاریگەرتر بوو بۆ نەخۆشی سیل.

ئەگەر حەزت لە زانیاری زیاترە، تکایە ئیمەیڵێکم بۆ بنێرە.
ئیمەیڵ:
info@pulisichem.cn
تەلەفۆن:
+86-533-3149598